Perseusz

Perseusz i głowa Gorgony (Grecja)

Wyrocznia powiedziała Akrizjoszowi, królowi Argos, że jego córka Danae urodzi syna, który go zabije. Zamknął ją w spiżowej komnacie pod ziemią, lecz Zeus przyszedł do niej jako złoty deszcz przez dach, i urodziła Perseusza. Akrizjosz włożył matkę z dzieckiem do skrzyni i wrzucił ją do morza. Skrzynia dotarła do wyspy Serifos, gdzie Diktys przygarnął ich i wychował chłopca.

Brat Diktysa, Polidektes, król wyspy, pożądał Danae. Zwołał przyjaciół, wśród nich Perseusza, i zażądał od każdego konia w darze. Perseusz chełpił się, że nie odmówiłby nawet głowy Gorgony, więc gdy nie przyprowadził konia, Polidektes kazał mu przynieść głowę.

Prowadzony przez Hermesa i Atenę, Perseusz udał się do Graj, trzech sióstr Gorgon, starych od urodzenia, które dzieliły się jednym okiem i jednym zębem. Zabrał im oko i ząb i oddał je dopiero, gdy wskazały mu drogę do nimf. Nimfy dały mu skrzydlate sandały, torbę zwaną kibisis i hełm Hadesa, który czynił go niewidzialnym. Hermes dał mu sierp z adamantu.

Poleciał na skraj Oceanu i zastał trzy Gorgony we śnie. Ich głowy oplatały smocze łuski, a kto na nie spojrzał, zamieniał się w kamień. Tylko Meduza była śmiertelna. Patrząc jedynie na jej odbicie w spiżowej tarczy, gdy Atena prowadziła jego rękę, Perseusz ściął jej głowę, a z jej ciała wyskoczyły skrzydlaty koń Pegaz i Chrysaor. Schował głowę do torby, a gdy siostry się obudziły i ruszyły w pościg, hełm go ukrył.

W Etiopii znalazł królewnę Andromedę przykutą do skały na pastwę potwora morskiego, bo jej matka Kasjopeja chełpiła się, że jest piękniejsza od Nereid. Perseusz zabił potwora i zdobył Andromedę, a gdy jej stryj Fineus uknuł przeciw niemu spisek, zamienił go w kamień głową Gorgony. Po powrocie na Serifos zamienił w kamień także Polidektesa i jego przyjaciół, uczynił Diktysa królem i oddał głowę Atenie, która umieściła ją pośrodku swej tarczy.

Później, na igrzyskach żałobnych w Larisie, Perseusz rzucił dyskiem, który trafił Akrizjosza w stopę i zabił go. Akrizjosz uciekł tam ze strachu przed wyrocznią i tak się ona spełniła. Na jesiennym niebie Perseusz stoi obok Andromedy, Kasjopei i Cefeusza, a Algol świeci w głowie Gorgony, którą trzyma.

Źródło: Apollodorus, Library 2.4.1–4, translated by J. G. Frazer (1921)